ЕЛЕКТРОНСКИ СЛУЖБЕН ГЛАСНИК НА ГРАД СКОПЈЕ
Година:
2020
Број:
15
Датум на издавање:
12/18/2020
Општина:
Совет на Град Скопје
Тип:
Програма
Наслов:
ПРОГРАМА за управување со отпад на подрачјето на Град Скопје за 2021
Текст:
Врз основа на член 36 од Законот за локалната самоупава („Службен весник на Република Македонија” број 05/02 ) и член 19, став 1 точка 2 од Законот за управување со отпадот („Службен весник на Република Македонија” бр.68/04, 107/07, 102/08, 143/08, 124/10, 51/11, 123/12, 147/13, 163/13, 51/15, 146/15, 156/15, 192/15, 39/16, 63/16 и „Службен весник на Република Северна Македонија” бр. 31/20), Советот на Град Скопје на шеесеттата седница, одржана на 17 декември 2020 година, донесе
ПРОГРАМА
за управување со отпад на подрачјето на Град Скопје за 2021
1.ВОВЕД
Согласно член 19, став 1, точка 2 од Законот за управување со отпадот („Службен весник на РМ” бр. 68/04, 107/07, 102/08, 143/08, 124/10, 51/11, 123/12, 147/13, 163/13, 51/15, 146/15, 156/15, 192/15, 39/16, 63/16 и „Службен весник на Република Северна Македонија” бр. 31/20) за спроведување на своите планови за управување со отпад, општините и Градот Скопје изготвуваат годишни програми. Законот пропишува дека програмите треба да бидат во согласност со Планот на Република Македонија за управување со отпадот и Планот за управување со отпад на Градот Скопје како и со Програмите за управување со отпадот кои ги донесува органот на државната управа надлежен за работите од областа на животната средина.
Град Скопје го има изработено планот за управување со отпад за периодот (2016-2020) за кој има добиено согласност од Министерство за животна средина и просторно планирање.
Оваа Програма е изработена согласно барањата на Законот за управување со отпадот, во согласност со Стратегијата за управување со отпад на Република Македонија (2008-2020) и Планот за управување со отпад на Град Скопје (2016-2020) и е пета програма донесена врз основа на Вториот план за управување со отпад на Град Скопје(2016-2020).
2.
ОТПАД СОЗДАДЕН НА ПОДРАЧЈЕТО НА ГРАД СКОПЈЕ И МЕНАЏИРАЊЕ НА ИСТИОТ
Проценката на сегашната состојба опфаќа голем број видови отпад како комунален отпад, комерцијален отпад, индустриски неопасен отпад, инертен отпад (градежен шут), опасен отпад создаден од различни субјекти, како и одреден број специфични видови отпад како: отпад од пакување, преносливи батерии, медицински отпад, земјоделски отпад, искористени возила, отпадни гуми, отпадни масла, отпадна електронска и електрична опрема.
Сепак, подетално се анализирани состојбите со видовите отпад кои се во директна надлежност на локалната самоуправа: комунален, комерцијален, друг вид (како на пр. индустриски) неопасен отпад и инертен отпад-градежен шут. Анализирано е создавањето на овие отпади како и сите операции кои се застапени во постапувањето со нив: собирање, вклучувајќи го селективното собирање, транспортирање, третман, преработката, со акцент на рециклирањето како и компостирањето и отстранување со депонирање.
На подрачјето на Град Скопје комуналниот цврст и технолошки отпад, како и другите видови неопасен отпад се собира во контејнери од: 1.1м
3
, 1.5 м
3
(игло), 3 м
3
(подземни контејнери), 2.2м3, 3.2м
3
, 5м
3
и 7м
3
, како и во пластични канти од 120 литри, во зависност од деловите од градот, односно потребите и лоцираноста на корисниците.
3.
МЕРКИ И АКТИВНОСТИ (ИНСТРУМЕНТИ) ЗА РЕАЛИЗАЦИЈА НА ПРОГРАМАТА
3.1
ИНТЕРВЕНТНИ (ПРЕОДНИ) МЕРКИ
ПРЕВЕНЦИЈА НА ОТПАД
Мерки
Активности (Инструменти)
Одговорна институција
Информирање и едукација
1.
Едукација на Здруженијата на граѓани како и на институциите во состав на Градот Скопје.
2.
Едукација на граѓаните за значењето на правилното постапување со отпадот и негова примарна селекција, преку печатени материјали што ќе им бидат доставени на корисниците заедно со сметките за собирање и транспортирање на комуналниот отпад.
3.
Разговори и средби со граѓаните на терен, каде ќе бидат информирани и едуцирани како правилно и совесно да го одлагаат и селектираат комуналниот оптад.
4.
Разгледување на опциите за мотивирање на граѓаните што би придонесло за селекција на отпад и со тоа за остварување на целта за намалување на создаден отпад.
Град Скопје во соработка со јавните претпријатијата
Информирање и едукација
1.
Едукација односно информирање во основните, средните училишта и предшколските установи за сите можни придобивки во врска со квалитетно управување со оптпадот.
2.
Онлајн – едукативни предавања и работилници за учениците од основните, средните училишта и предучилишните установи за правилно постапување со отпадот, со акцент на отпадот од заштитната опрема – маски и ракавици, со цел спречување на ширење на вирусот - Ковид 19.
3.
Организирање посети на Центрите за селекција на отпад во ЈП Комунална хигиена за деца од предучилишните установи и ученици од основните и средните училишта.
4.
Организирање на пракси за ученици и студенти во институциите.
5.
Организирање на манифестации и настани на тема од областа на заштитата на животната средина, селектирањето и рециклирањето на отпадот.
6.
Во рамките на реализација на пилот – проектот за примарно селектирање на комуналниот оптад на влажна и сува фракција со којшто се опфатени 500 домаќинства, ќе продолжи информирање на граѓаните за правилно вршење на примарна селкција на комуналниот отпад, преку печатени материјали и едукативни разговори на терен.
7.
Реализација на медиумска кампања за подигнување на јавната свест за правилно постапување со отпадот од заштитната опрема – маски и ракавици.
Град Скопје, ЈП КХС и ЈП депонија Дрисла – Скопје
СОБИРАЊЕ , ТРАНСПОРТ И СКЛАДИРАЊЕ НА ОТПАД
Мерки
Активности (Инструменти)
Одговорна институција
Собирање, транспортирање и складирање на измешан комунален (вклучително и комерцијален) отпад
1.
Спроведување на проекти за селективно собирање на ПЕТ, лименки, хартија и картон, стакло и нивно времено складирање.
2.
Воведување на систем за примарна селекција на отпад (сув/влажен) преку соодветна инфраструктура, садови за примарна селекција, привично на простор со индивидуално домување а потоа по утврдениот резултат и во останатиот колективен дел на домување.
3.
Времено складирање и третман на селективно собрани фракции на комунален отпад, во собирните центри или т.н рециклажни дворови во чија изградба треба да се вклучат и општините со обезбедување на простор и потребна инфраструктура.
4.
Собирање и складирање на отпад од пакување, електричен и електронски отпад и отпад од батерии, во оформени собирни центри.
5.
Продолжување со имплементација на системот на т.н. полуподземни контејнери.
6.
Соработка со Министерство за заштита на живитна средина за воведување на систем на поврат за пластични шишиња и лименки ( кауција ) со кој на граѓаните ќе им се даде финансиска стимулација.
ЈП КХС
Град Скопје
Селектирање на комунален отпад
1.
Обезбедување на микролокации за поставување на претоварни станици во Општините на Град Скопје.
2.
Изградба на претоварна станица Бутел.
Град Скопје во соработка со Општините во Градот Скопје Пакомак и ЈП КХС
Утврдување локации на рециклажни дворови со претоварна станица
1.
Воведување на нов систем за собирање на мешан комунален отпад со контејнери со зафатнина од 3.2м3.
2.
Разгледување на опција за воведување на шеми за собирање на габаритен отпад од домаќинства и инертен отпад вклучувајќи ги и општините со обезбедување на простор.
3.
Информирање на граѓаните за начинот на собирање како и местата и динамиката на превземање на габаритниот отпад и отпад од стрништа преку јавни медиуми, односно WEB-страници на надлежни институции (на кои ќе има објавено бесплатни телефони кои ќе работат прва и втора смена секој ден во неделата).
4.
Набавување на посебни специјални машини наречени дробалици (шредер) за делот на габаритниот и инертниот отпад.
Град Скопје во соработка со Општините во Градот Скопје и ЈП КХС
Ревизија на постојните начини за регуларно собирање мешан КО, утврдување на начините за регуларно собирање на селектираните фракции и како и начините за собирање по нарачка
1.
Поставување на мобилни рециклажни дворови за одлагање на отпад од пакување, електричен и електронски отпад и преносливи батерии и нивно времено складирање.
2.
Продолжување на третманот на одпадот од батерии и третирање на електронскиот и електричниот отпад преку овластен субјект.
.
Град Скопје во соработка со Општините во Градот Скопје и ЈП КХС
Складирање на селективно собрани фракции на отпад
Град Скопје, ЈП КХС и ЈП депонија Дрисла – Скопје
ПРЕРАБОТКА НА СЕЛЕКТИВНО СОБРАНИТЕ ФРАКЦИИ НА КОМУНАЛЕН ОТПАД
Мерки
Активности (Инструменти)
Одговорна институција
Преработка на биоразградлив отпад со компостирање
1.
Потикнување на домашно-индивидуално компостирање.
2.
Иницијативи за централизирано компостирање од помал обем во училиштата, на поголемите јавни зелени површини, од повеќе домаќинства, урбани заедници, стопански субјекти со поголеми сопствени зелени површини и сл.
Град Скопје во соработка со Општините
ОТСТРАНУВАЊЕ НА ОТПАД
Мерки
Активности (Инструменти)
Одговорна институција
Технички подобрувања
на депонијата Дрисла
1.
Набавка на мобилна пречистителна станица.
2.
Набавка на нова автоматска перална со дезинфекција.
3.
Изведба на косини и берми.
4.
Санација за постоечки косини и берми со габиони.
5.
Изведба на каптажа за зафаќање на водите од изворот.
6.
Изградба на дел од депонијата за азбест.
7.
Градежен објект во кој ќе биде сместен автоклавот односно преадаптирање на градежните објекти.
8.
Осветлување на депонијата.
9.
Санација на оградата на депонијата.
10.
Сервисирање и тековно одржување на инценераторот.
11.
Изградба на систем за црпење и согорување на депониски гас во електрана за производство на електрична енергија.
12.
Инсталација за селектирање на отпад.
13.
Постројка за компостирање.
14.
Дробилка на инертен отпад.
15.
Набавка на лабараториски инструменти за испитување и конртола врз животната средина.
ЈП депонија Дрисла – Скопје
Управување со противправно оставен отпад ( сметишта )
1.
Мониторинг.
2.
Расчистување.
3.
Рекултивација (по потреба поставување садови-контејнери).
4.
Организирано подигање на кабаст и инертен отпад.
5.
Подигање на остатоци од берба „стрништа”.(Ќе се се врши секој ден во неделата)
6.
Подигањето на кабаст отпад ќе се врши секој ден во неделата а собирните центри (рециклажни дворови) ќе работат прва и втора смена секој ден во неделата.
Град Скопје, ЈП КХС и
ЈП депонија Дрисла - Скопје
Отстранување на отпад од азбест и отпадни производи кои содржат азбест (цементни плочи)
1.
Третман на отпад од демонтираните кровни површини
2.
Транспорт до депонија.
3.
Депонирање.
Град Скопје и ЈП депонија Дрисла – Скопје
УПРАВУВАЊЕ СО ИНДУСТРИСКИ ОТПАД
Мерки
Активности (Инструменти)
Одговорна институција
Управување со индустриски опасен и неопасен отпад
1.
Издавање на Б- интегрирани еколошки дозволи
2.
Следење на спроведувањето на Програмите на правните и физичките лица што создаваат опасен/неопасен отпад над утврдена граница со ЗУО.
3.
На депонијата ДРИСЛА треба да се инсталираат постројките AXIS 9000/b и AXIS 11000/b наменети за третман на индустриски опасен и индустриски неопасен отпад. Овие постројки се наменети за третман на различни видови отпад и тоа: сите видови на неопасен отпад, чад од челичана, пепел од инценератор, исцедок од депонија, калишта/тиња од депурација, талог од штавење, растворувачи и мешавини за растворување, заситени масла кои содржат ПЦБ, кисела кал која содржи ПЦБ, остатоци од јаглеродоводороди хлорирани, раствор електролитен од галвански процеси, коски (прав) од животни, загадена почва, отпад од хемиска индустрија, отпад од прехрамбена индустрија.
Град Скопје
ЈП депонија Дрисла – Скопје
ФИНАНСИСКИ АСПЕКТИ НА УПРАВУВАЊЕТО СО ОТПАДОТ
Мерки
Активности (Инструменти)
Одговорна институција
Подобрување на наплата на надоместоците за услугата собирање и транспортирање на отпад
1.
Спроведување постапка во вид на опомени кај стопанските субјекти и домаќинства кои не плаќаат навремено. (Опомената за заостанат долг е вметната во секоја месечна сметка што ја добиваат користниците за услуга. Се спроведува и дополнително опоменување со лична достава од страна на вработените во претпријатието до правни и физички лица кои имаат поголем број на неподмирени сметки со цел да се избегнат дополнителните трошоци кои произлегуваат од постапката при тужење).
2.
Постапка за континуирано информирање на сите корисници на услуги за имплементирана електронска наплата на сметки за собирање и транспортирање на комунален отпад. (Медиумската подршка е неопходна за информирање на сите корисници на услуги дека е овозможена електронска наплата на сметки, што особено во овој период на светската пандемија се намалуваат директните контакти и трошоци при плаќање на истите преку банките).
3.
Имплементација на проект за електронск достава на сметки на правни субјекти за собирање и транспортирање на комунален отпад.(Со цел да се овозможи посигурна достава на истите).
4.
Спроведување постапка за склучување на солемнизирани спогодби и договори за отплата на рати за доспеани а неподмирени побарувања за сите корисници на услуги.
5.
Иницирање на законски измени и дополнување во делот на третирање на отпадот од храна во сите угостителски објекти, производители и даватели на услуга, со склучување на посебен договор (динамика и садови) со ЈП Комунална хигиена – Скопје,.
6.
Спроведување постапка за ослободување од камата за доспеани а неподмирени побарувања за сите корисници на услуги
Град Скопје и ЈП КХС
ИНСТИТУЦИОНАЛНО ЗАЈАКНУВАЊЕ НА УПРАВУВАЊЕТО СО ОТПАДОТ
Мерки
Активности (Инструменти)
Одговорна институција
Организација и јакнење на капацитетите на структурите кои ќе се вклучат во спроведување на планот за управување со отпад
1.
Организирање на обуки - запознавање и имплементација на новите одредби на Предлог Закон за управување со отпад и подзаконските акти кои ќе претрпат дополнителни измени и дополнувања, (Одделение за квалитет и развој).
2.
Примарна селекција на оптад на т.н. сува и влажна фракција од страна на домаќинствата и правните субјекти и третман на истите, (Пилот проект на 500 домаќинства).
3.
Кадровско зајакнување на надлежните сектори при јавните претпријатиа.
4.
Имплементација на стандардот ИСО 9001:2015 за менаџмент со квалитет.
.
5.
Имплементација на стандардот ИСО 14001:2015 во доменот на управување на животната средина.
Град Скопје, ЈП КХС, ЈП депонија Дрисла – Скопје и
МЖСПП
БАЗА НА ПОДАТОЦИ, МОНИТОРИНГ НА СПРОВЕДУВАЊЕ, ИНФОРМИРАЊЕ НА ЈАВНОСТА И АЖУРИРАЊЕ НА ПЛАНОТ
Мерки
Активности (Инструменти)
Одговорна институција
Следење на спроведувањето на Планот за управување со отпад
1.
Одржување работни состаноци со сите субјекти инволвирани во реализација на Планот за управување со отпад, усвојување на извештаи и давање препораки
Град Скопје во соработка со општините во Градот Скопје,
ЈП КХС и ЈП депонија Дрисла – Скопје
Формирање база на податоци
1.
Учеството во работните групи составени од претставници од јавните претпријатија и надлежните сектори на општините и градот со цел за прибирање податоци.
2.
Евидентирање на количините отпад по видови, податоци за корисниците на услугите, структурата по дејности, покриеноста на теренот, наплата по групи корисници и сл..
3.
Одржување на базата на податоци (обработка на податоци и ажурирање).
4.
Следење на интегриран информационен систем во работењето на ЈП КХС.
5.
Следење на дата-база на корисници и нејзино ажурирање (ЈП КХС).
6.
Воведување на современ мониторинг систем преку следење на емисиите на токсични компоненти во природните медиуми (вода, воздух, почва), преку следење на функционирање на депонијата, преку спроведување на технологијата на санитарно депонирање и преку заштита на животната средина и вработените на депонијата. (ЈП депонија Дрисла - Скопје).
Град Скопје во соработка со општините во Градот Скопје, ЈП КХС и ЈП депонија Дрисла – Скопје
Изготвување на годишни извештаи за спроведување на Планот за управување со отпад
1.
Изготвување на годишен извештај.
2.
Усвојување на извештајот од советот.
3.
Изработка на годишна програма за наредна година.
Град Скопје
Јавна кампања за спроведување на програмата и подигање на јавната свест
1.
Организирање на јавна кампања со информирање на граѓаните за спроведување на активностите на планот преку јавните гласила.
Град Скопје
3.2 ДОЛГОРОЧНИ МЕРКИ ЗА СПРОВЕДУВАЊЕ НА СЕОПФАТНИ РЕШЕНИЈА
1.
СЕОПФАТЕН КОНЦЕПТ ЗА УПРАВУВАЊЕ СО КОМУНАЛЕН ОТПАД
Мерки
Активности (Инструменти)
Одговорна институција
Основање систем за сеопфатно управување со комуналниот отпад
1.
Иницирање како и релизација на активности што ќе доведат до воспоставување на целосен систем на менаџирање со отпадот односно од првичната фаза на собирање до финалната фаза на производството
Град Скопје во соработка со
Јавните Претпријатиа, со невладините организации и МЖСПП
4.НАЧИН НА ФИНАНСИРАЊЕ
Финансирањето на различните мерки и активности (инструменти) предвидени со Програмата се реализира преку повеќе извори како:
-Буџет на Град Скопје, буџети на општините од Градот Скопјекако и од средствата на Јавните прeтпријатиа;
-Средства од меѓународни организации и финансиски институции (Светска банка и сл.);
- Форми на приватно-јавно партнерство;
5.
Се задолжува Градоначалникот на Град Скопје да изготви извештај за спроведување на оваа програма и да го достави до Советот на Град Скопје.
6.
Оваа програма влегува во сила со денот на објавувањето во “Службен Гласник на Град Скопје”.
Број27- 9885 /1
17 декември2020година
Скопје
С О В Е Т Н А Г Р А Д С К О П Ј Е
ПРЕТСЕДАТЕЛ
проф.д-р ЉубицаЈанчева
Në bazë të nenit 36 të Ligjit për vetëqeverisje lokale („Gazeta zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr. 05/02 ), dhe nenit 19, paragrafi 1 pika 2 të Ligjit për Menaxhim me Mbetjet („Gazeta zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr. 107/07, 102/08, 143/08, 124/10, 51/11, 123/12, 147/13, 163/13, 51/15, 146/15, 156/15, 192/15, 39/16 dhe 63/16) dhe („Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut” nr. 31/20) Këshilli i Qytetit të Shkupit në seancën e gjashtëdhjetë, të mbajtur më 17.12.2021. solli
PROGRAM
PËR MENAXHIM ME MBETJET NË TERRITORIN E QYTETIT TË SHKUPIT
PËR VITIN 2021
1.
Hyrje
Në pajtim me nenin 19, paragrafi 1 pika 2 të Ligjit për menaxhim me mbetjet („Gazeta zyrtare e RM-së” nr. 68/04, 107/07, 102/08, 143/08, 124/10, 51/11, 123/12, 147/13, 163/13, 51/15, 146/15, 156/15, 192/15, 39/16 dhe 63/16) dhe („Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut” nr. 31/20) për realizimin e Planeve të veta për menaxhimin me mbetjet, komunat dhe Qyteti i Shkupit përpilojnë Programe vjetore. Ligji përcakton se këto Programe duhet të jenë në pajtim me Planin e Republikës së Maqedonisë për menaxhim me mbetjet si dhe me Planin për menaxhim me mbetjet e komunave dhe Qytetit të Shkupit si dhe me Programet për menaxhim me mbetjet të cilat i miraton organi shtetëror kompetent për çështjet në fushën e mjedisit jetësor.
Qytetit i Shkupit ka përpiluar planin pesëvjeçar për menaxhimin me mbetjet të Qytetit të Shkupit (2016-2020) për të cilin ka marrë pëlqimin nga Ministria për Mjedisin Jetësor dhe Planifikimin e Hapësirës.
Ky Program është i përpiluar në përputhje me kërkesat e Ligjit për Menaxhim me Mbetjet, në përputhje me Strategjinë për Menaxhim me Mbetjet të Republikës së Maqedonisë (2008-2020) dhe Planit për Menaxhim me Mbetjet të Qytetit të Shkupit (2016-2020) dhe është programi i pestë i miratuar në bazë të Planit për Menaxhim me Mbetjet të Qytetit të Shkupit (2016 – 2020).
2.
Mbetjet e krijuara në territorin e Qytetit të Shkupit dhe menaxhimi me të njëjtat
Vlerësimi i gjendjes së tanishme përfshin një numër të madh të llojeve të mbetjeve si mbetje komunale, mbetje komerciale, mbetje të parrezikshme industriale, mbetje inerte, (mbeturina ndërtimore), mbetje të rrezikshme të subjekteve të ndryshme, si dhe një numër të caktuar të mbetjeve specifike si: bateri bartëse, mbetje mjekësore, mbetje bujqësore, automjete të përdorura, mbetje gomash, mbetje vajrash, mbetje të pajisjeve elektrike dhe elektronike. Megjithatë, në mënyrë më të hollësishme janë analizuar gjendjet me llojet e mbetjeve që janë nën kompetencat e drejtpërdrejta të vetëqeverisjes lokale: mbetjet komunale, komerciale, lloje të tjera (si p.sh. industriale) të mbetjeve të parrezikshme dhe mbetjeve inerte-mbetjet ndërtimore. Është analizuar gjendja e këtyre mbetjeve dhe të gjitha operacionet që përshihen në punën me ta: mbledhje, duke përfshirë mbledhjen e seleksionuar, transportimin, trajtimin, përpunimin me theks në riciklimin dhe kompostimin dhe mënjanimin me deponim.
Në territorin e Qytetit të Shkupit mbetjet komunale të rënda dhe teknologjike, si dhe llojet e tjera të mbetjeve jo të rrezikshme mblidhen në kontejnerë prej 1.1 m³, 1.5 m3 (iglo), 3 m3 (kontejnerë nëntokësorë), 2.2 м3, 3.2 м
3
, 5м
3
dhe 7м
3
, si dhe në kontejnerë nëntokësorë si dhe në enë plastike prej 120 l, në varësi të pjesëve të qytetit, përkatësisht nevojave dhe vendndodhjes së përdoruesve.
3. MASA DHE AKTIVITETE (INSTRUMENTE) PËR REALIZIMIN E PROGRAMIT
3.1 MASA NDËRHYRËSE (KALIMTARE)
PARANDALIMI I MBETJEVE
Masat
Aktivitetet (Instrumente)
Institucioni përgjegjës
Informimi dhe edukimi
1. Edukim i Shoqatave civile dhe institucioneve në përbërje të Qytetit të Shkupit
2. Edukimi i qytetarëve për rëndësinë e trajtimit të duhur me mbetjet dhe seleksionimit primar, nëpërmjet mediumeve të shtypura do t’ju distribuohen përdoruesve së bashku me faturat për mbledhjen dhe transportimin e mbetjeve.
3. Biseda dhe takime me qytetarët në terren, ku ata do të informohen dhe edukohen se si të hedhin dhe seleksionojnë mbetjet komunale.
4. Shqyrtimi i mundësive për motivimin e qytetarëve që do të kontribuojë në seleksionimin e mbetjeve dhe me këtë në realizimin e qëllimit për zvogëlimin e mbetjeve të krijuara.
Qyteti i Shkupit në bashkëpunim me ndërmarrjet publike
Informimi dhe edukimi
1. Edukimi përkatësisht informimi në shkollat fillore, të mesme dhe institucionet parashkollore për të gjitha përfitimet e mundura në lidhje me menaxhimin me cilësi të mbetjeve.
2. Ligjërata On-Line dhe punëtori mësimore për nxënës nga shkollat fillore, të mesme dhe institucionet parashkollore për menaxhimin e drejtë të mbetjet, me theks në mbetjet e pajisjeve mbrojtëse të - maska dhe doreza, në mënyrë që të parandalohet përhapja e virusit - Covid 19.
3. Organizimi i vizitave në Qendrat e Seleksionimit të Mbetjeve në Ndërmarrjen Publike “Higjiena Komunale” për fëmijët nga institucionet parashkollore dhe nxënësit nga shkollat fillore dhe të mesme.
4. Organizimi i praktikave për nxënës dhe studentë në institucione.
5. Organizimi i manifestimeve dhe evenimenteve me temë mbrojtjen e mjedisit, seleksionimin dhe riciklimin e mbetjeve.
6. Në kuadër të realizimit të pilot-projektit për seleksionimin primar të mbetjeve komunale të fraksioneve të njoma dhe të thata, me të cilin janë përfshirë 500 familje, do të vazhdojë informimi i qytetarëve për seleksionimin e duhur primar të mbetjeve komunale, nëpërmjet materialeve të shtypura dhe bisedave edukative në terren.
7. Realizimi i një fushate mediatike për ngritjen e vetëdijes publike për trajtimin e duhur të mbetjeve nga pajisjet mbrojtëse - maska dhe doreza
Qyteti i Shkupit, NP HKSH dhe Drisla – Shkup SHPK
MBLEDHJA, TRANSPORTIMI DHE DEPONIMI I MBETJEVE
Masat
Aktivitete (Instrumente)
Institucioni përgjegjës
Mbledhja, transportimi dhe deponimi i mbetjeve të përziera komunale (duke i përfshirë edhe ato komerciale)
1. Furnizimi me 5 automjete të specializuara komunale – vetë ngritës për kontejnerë prej 5 m3 dhe 7m3 për ngritje dhe transportim të mbetjeve të parrezikshme industriale.
2. Furnizimi me 5 automjete të specializuara komunale – mbledhëse të mbetjeve prej 20 m3 për ngritje dhe transportim të mbetjeve komunale.
3. Furnizimi me 5 automjete të specializuara komunale – mbledhëse të mbetjeve prej 1,5 m3 për mbledhjen dhe transportimin e mbetjeve komunale.
4. Furnizimi me 10 automjete të specializuara komunale – mbledhëse të mbetjeve prej 5m3 për mbledhjen dhe transportimin e mbetjeve komunale.
5. Furnizimi me 3 automjete të specializuara komunale – me kapacitet prej 8m3 për mbledhjen dhe transportimin e mbetjeve komunale
6. Furnizimi me 5 automjete të specializuara komunale – mbledhëse të mbetjeve prej me kapacitet prej 16m3 për mbledhjen dhe transportimin e mbetjeve komunale
7. Furnizimi me 5 automjete ngarkues – kiper për transport të mbetjeve të vëllimshme dhe ndërtimore
8. Furnizimi me 1 tërheqës për gjysmë-rimorkio.
9. 2 Automjete motorike ngarkuese kiper me kapacitet ngarkese deri në 16 m3.
10. Furnizimi me gjysmë rimorkio me ngarkesë të vogël me kapacitet minimal ngarkese 20 ton.
11. Furnizimi me gjysmë rimorkio me ngarkesë të vogël me kapacitet minimal ngarkese 5 ton.
12. Furnizimi me 2 gjysmë rimorkio lëvizëse me kapacitet 30м3 me metan.
13. Furnizimi me 200 enë për largimin e mbetjeve komunale, kontejnerë plastikë 1,1м3.
14. Furnizimi me 300 enë për largimin e mbetjeve komunale, kontejnerë metalikë 1,1м3.
15. Furnizimi me 50 enë për largimin e mbetjeve komunale, kontejnerë metalikë 5м3.
16. Furnizimi me 100 enë për largimin e mbetjeve komunale, kontejnerë plastikë 3.200 litra me performancë standarde.
17. Furnizimi me 5 cisterna me kapacitet nga 7 – 10м3.
18. Furnizimi me 3 cisterna me kapacitet 3м3 me makinë larëse nën presion.
19. Furnizimi me 2 makina për fshirjen e rrugëve publike automobilistike – fshesa me kapacitet deri 5м3.
20. Furnizimi me 5 makina për fshirjen e rrugëve publike automobilistike – fshesa me kapacitet deri 3м3.
21. Furnizimi me 10 makina për fshirjen e rrugëve publike automobilistike – fshesa me kapacitet deri 1,5м3.
22. 2 kontejnerë të hapur rol me kapacitet 30 – 40м3 për kiper abrol për ngritjen dhe transportin e mbetjeve të vëllimshme.
23. 3 kontejnerë të mbyllur rol me kapacitet 30 – 40м3 për kiper abrol për ngritjen dhe transportin e mbetjeve të vëllimshme.
24. Furnizimi me 2 makineri speciale me pajisje shtesë për pastrimin e borës (thikë për prerjen e borës dhe makinë për hedhjen e kripës). .
NP HKSH
Qyteti i Shkupit
Seleksionimi i mbetjeve komunale
1. Realizim i projekteve për mbledhje të seleksionuar të PET, kanoçeve, letrës, kartonit, baterive dhe deponimi i tyre në kohë
2. Vendosja e sistemit për seleksionim primar të mbetjeve (të njoma/të thata) nëpërmjet infrastrukturës përkatëse.
3. Deponimi i përkohshëm dhe trajtimi seleksionuar i fraksioneve të mbetjeve komunale të mbledhura, në qendrat e grumbullimit ose në të ashtuquajturat oborre riciklimi në ndërtimin e të cilave duhet të përfshihen edhe komunat me sigurimin e hapësirës dhe infrastrukturës së nevojshme
4. Mbledhje dhe deponim i mbetjeve nga paketime dhe mbetje elektrike nga bateritë, në qendra të formuara grumbullimi.
5. Vazhdim i implementimit të sistemit të ashtuquajtur kontejnerë gjysmë nëntokësorë
6. Bashkëpunim me Ministrinë për mbrojtjen e mjedisit jetësor për vendosjen e sistemit të kthimit të shisheve plastike dhe kanoçeve (garanci) gjë me të cilën do t’u jepet stimulim financiar qytetarëve.
Qyteti i Shkupit, në bashkëpunim me Komunat në Qytetin e Shkupit dhe
NP HKSH
Përcaktimi i lokacioneve të oborreve të riciklimit me stacion ngarkimi
1. Sigurimi i mikro-lokacioneve të stacioneve të ngarkimit në komunat e Qytetit të Shkupit
2. Ndërtimi i stacionit të ngarkimit në Butel
Qyteti i Shkupit, në bashkëpunim me Komunat në Qytetin e Shkupit dhe NP HKSH
Revizion i mënyrave ekzistuese për mbledhje të rregullt të MK të përziera, përcaktimi i mënyrave për mbledhje të rregullt të fraksioneve të seleksionuara dhe mënyrave për mbledhje sipas porosive
1. Vendosja e sistemit për grumbullimin e mbetjeve të përziera komunale me vëllim 3.2 м3
2. Shqyrtimi i vendosjes së skemave për mbledhjen e mbetjeve të vëllimshme nga amvisëritë, dhe mbetjeve inerte.
3. Informimi i qytetarëve për mënyrën e mbledhjes si dhe për vendin dhe dinamikën e marrjes së mbetjeve të vëllimshme nëpërmjet mediumeve publike, përkatësisht ueb-faqeve të institucioneve kompetente
4. Furnizimi me makina të posaçme speciale të quajtura Shreder për pjesën e mbetjeve të vëllimshme dhe inerte
Qyteti i Shkupit, Komunat në Qytetin e Shkupit dhe
NP HKSH
Deponimi dhe seleksionimi i fraksioneve të mbetjeve
1. Vendosja e oborreve të lëvizshme të riciklimit të mbetjeve nga paketimet, mbetjet elektrike dhe elektronike, bateri bartëse, dhe deponim të përkohshëm të tyre
2. Vazhdimi i trajtimit të mbetjeve të baterive nëpërmjet subjekteve të autorizuara
Qyteti i Shkupit, NP HKSH dhe “Drisla” – Shkup SHPK
PËRPUNIMI I FRAKSIONEVE TË MBETJEVE KOMUNALE
TË MBLEDHURA NË MËNYRË SELEKTIVE
Masa
Aktivitete (Instrumente)
Institucion përgjegjës
Përpunimi i mbetjeve që shpërb. biologjikisht
1. Nxitje e kompostimit shtëpiak-individual
2. Iniciativa për kompostim të centralizuar me vëllimit të vogël në shkolla, në sipërfaqe të gjelbra publike më të mëdha, nga më shumë amvisëri, bashkësi vendore, subjekte ekonomike me sipërfaqe të gjelbra individuale më të mëdha
Qyteti i Shkupit, në bashkëpunim me Komunat
MËNJANIMI I MBETJEVE
Masat
Aktivitetet (Instrumente)
Institucioni përgjegjës
Përmirësime teknike të deponisë “Drisla”
1. Furnizimi me një stacion pastrimi lëvizës.
2. Furnizimi me makinë larëse të re automatike me dezinfektim.
3. Ndërtimi i thepisjeve dhe bermave.
4. Riparimi i thepisjeve dhe bermave ekzistuese me gabionë.
5. Ndërtimi i ujëmbledhësit për përfshirjen e ujërave nga burimi.
6. Ndërtimi i një pjese të deponisë për azbest.
7. Objekt ndërtimor në të cilin do të vendoset autoklavia, përkatësisht ri adaptimi i objekteve ndërtimore.
8. Ndriçimi i deponisë.
9. Riparimi i rrethimit të deponisë.
10. Shërbim dhe mirëmbajtje e rregullt.
11. Ndërtimi i një sistemi për nxjerrjen dhe djegien e gazit të deponisë në termocentral për prodhimin e energjisë elektrike.
12. Instalimi dhe seleksionimi i mbetjeve.
13. Impiant për kompostim.
14. Thërrmues i mbetjeve inerte.
15. Furnizimi me instrumente laboratorike për analizën dhe kontrollin mbi mjedisin.
„Drisla” –Shkup SHPK
Menaxhimi me mbetjet e lëna në mënyrë jolegale (depo informale)
1. Monitorimi
2. Pastrimi
3. Rikultivimi (sipas nevojës vendosja e enëve-kontejnerëve)
4. Ngritja e organizuar e mbetjeve të vëllimshme dhe mbetjeve inerte
5. Ngritja e mbetjeve nga të arrat „stërnishta”. (Do të kryhet çdo ditë të javës)
6. Ngritja e mbetjeve të vëllimshme çdo ditë të javës ndërsa qendra grumbulluese (oborret e riciklimit) do të punojnë turn i parë dhe i dytë çdo ditë të javës.
Mënjanimi i mbetjeve nga azbesti dhe prodhimeve të mbetjeve të cilat përmbajnë azbest (pllaka çimentoje)
1. Trajtimi i mbetjeve nga çmontimi i sipërfaqeve të çative
2. Transport deri te deponitë
3. Deponimi
Qyteti i Shkupit. NP HKSH dhe Drisla-Shkup SHPK
MENAXHIMI ME MBETJET INDUSTRIALE
Masat
Aktivitetet (Instrumente)
Institucioni përgjegjës
Menaxhimi me mbetjet industriale të rrezikshme dhe të pa rrezikshme
1. Dhënia e lejeve integrale ekologjike-B
2. Ndjekja e realizimit të Programeve të personave fizikë dhe juridikë të cilët gjenerojnë mbetje
3. Në deponinë DRISLA duhet të instalohen impiantet AXIS 9000/b dhe AXIS 11000/b të dedikuara për trajtimin e mbetjeve industriale të rrezikshme dhe të parrezikshme. Këto impiante janë dedikuar për trajtimin e mbetjeve të llojeve të ndryshme si: të gjitha llojet e mbetjeve të rrezikshme, tymit të çelikut, hirit nga incelaratori, kullimi i deponisë, baltës/lymit nga depuracioni, llumit nga regjja, tretës dhe përzierje për tretës, vajra të ngopur që përmbajnë PCB, baltë acide e cila përmban PCB, mbetje nga dyoksidi karbonik i klorizuar, tretës elektrolit nga proceset e galvanizimit, kocka (pluhur) kafshësh, truall i ndotur, mbetje të industrisë kimike, mbetje nga industria ushqimore, prodhime me afat të skaduar, mbetje të rafinerive.
Qyteti i Shkupit,
Drisla-Shkup SHPK
ASPEKTE FINANCIARE PËR MENAXHIMIN ME MBETJET
Masa
Aktivitete (Instrumente)
Institucione përgjegjëse
Përmirësim i pagimit të kompensimeve për shërbim mbledhje, transportim dhe deponim të mbetjeve
1. Realizimi i procedurës në formën e paralajmërimit të subjekteve ekonomike dhe familjeve që nuk paguajnë në kohë. (Njoftimi për borxhin përfshihet në çdo faturë mujore të marrë nga përdoruesit e shërbimeve. Po realizohet edhe paralajmërim shtesë me shpërndarje individuale që kryhet nga punonjësit e ndërmarrjes për persona juridikë dhe fizikë të cilët kanë një numër më të madh të llogarive të papaguara në mënyrë që të shmangin kostot shtesë që dalin nga procedura gjyqësore).
2. Procedura për informimin e vazhdueshëm të të gjithë përdoruesve të shërbimeve për pagim elektronik të faturave për mbledhjen dhe transportimin e mbetjeve komunale. (Mbështetja mediatike është e nevojshme për të informuar të gjithë përdoruesit e shërbimeve se është mundësuar pagesa elektronike e faturave, e cila veçanërisht në këtë periudhë të pandemisë globale zvogëlon kontaktet dhe kostot e drejtpërdrejta kur i paguan ato përmes bankave).
3. Zbatimi i projektit për dërgimin elektronik të llogarive personave juridikë për mbledhjen dhe transportimin e mbeturinave komunale (në mënyrë që të mundësohet shpërndarja më e sigurt e të njëjtave).
4. Realizimi i procedurës për lidhjen e marrëveshjeve dhe kontratave solemne për shlyerjen e kësteve të arritura dhe të papaguara për të gjithë përdoruesit e shërbimeve.
5. Inicimi i ndryshimeve ligjore dhe plotësimeve në fushën e trajtimit të mbetjeve ushqimore në të gjitha objektet e hotelerive, prodhuesit dhe ofruesit e shërbimeve, duke lidhur një kontratë të veçantë (dinamika dhe enë) me NP “Higjiena Komunale” - Shkup.
6. Zbatimi i procedurës për çlirimin nga pagimi i interesit për kërkesat e arritura dhe të papaguara për të gjithë përdoruesit e shërbimeve
Qyteti i Shkupit dhe NP HKSH
FUQIZIM INSTITUCIONAL I MENAXHIMIT ME MBETJET
Masa
Aktivitete (Instrumente)
Institucione përgjegjëse
Organizimi dhe forcimi i kapacitetit të strukturave të cilat do të përfshihen në realizimin e Planit për menaxhimin me mbetjet
1. Organizim i trajnimeve- futja dhe zbatimi i dispozitave të reja të Projektligjit për Menaxhimin me Mbetjet dhe akteve nënligjore që do të pësojnë ndryshime shtesë (Seksioni për cilësi dhe zhvillim).
2. Seleksionimi primar i së ashtuquajturit fraksion i thatë nga ana e familjeve dhe subjekteve juridike për trajtimin e të njëjtave, (Pilot-Projekt për 500 familje)
3. Fuqizimi i kuadrit të sektorëve përkatës për zhvillim pranë NP
4. Zbatimi i standardit ISO 9001:2015 për menaxhim me cilësi
5. Zbatimi i standardit ISO 14001:2015 në fushën e menaxhimit me mjedisin.
Qyteti i Shkupit, NP HKSH, “Drisla”-SHPK dhe MAJPH
BAZA E TË DHËNAVE, MONITORIMI I REALIZIMIT, INFORMIMI I PUBLIKUT
DHE AZHURNIMI I PLANIT
Masa
Aktivitete (Instrumente)
Institucione përgjegjëse
Ndjekje e realizimit të Planit për menaxhimin me mbetjet
1. Mbajtje e takimeve të punës të përbashkëta me të gjithë subjektet e përfshira në realizimin e Planit për menaxhim me mbetjet, miratimi i raporteve dhe dhënia e rekomandimeve
Qyteti i Shkupit në bashkëpunim me komunat në Qytetin e Shkupit, NP HKSH dhe “Drisla” - SHPK
Formim i bazës së të dhënave
1. Pjesëmarrje në grupet e punës të përbëra nga specialistë të ndërmarrjeve publike dhe sektorëve kompetentë të komunave dhe Qytetit me qëllim mbledhjen e të dhënave
2. Evidentimi i sasive të mbetjeve sipas llojeve, të dhënave për përfituesit e shërbimeve, struktura sipas veprimtarive, mbulimi i terrenit, pagim sipas grupeve përfituese etj.
3. Mirëmbajtja e bazës së të dhënave (përgatitja e të dhënave dhe azhurnimi).
4. Ndjekja e sistemit informativ të integruar në punën e NP HKSH
5. Ndjekja e data-bazës së shfrytëzuesve dhe azhurnimi i saj (NP HKSH).
6. Vendosja e një sistemi modern të monitorimit duke monitoruar emetimet e komponentëve toksikë në media natyrore (ujë, ajër, tokë), duke monitoruar funksionimin e deponisë, duke zbatuar teknologjinë sanitare të deponimit dhe duke mbrojtur mjedisin dhe punonjësit e deponisë. (“Drisla”-SHPK)
Qyteti i Shkupit në bashkëpunim me komunat në Qytetin e Shkupit, NP HKSH dhe “Drisla” - SHPK
Përgatitja e raporteve vjetore për realizimin e Planit për menaxhim me mbetjet
1. Përgatitje e raporteve vjetore
2. Miratim i raporteve nga Këshilli
3. Përgatitje e programit vjetor për vitin e ardhshëm
Qyteti i Shkupit
Fushatë publike për ngritjen e vetëdijes publike
1. Organizim i fushatave publike me informim të qytetarëve për realizimin e aktiviteteve të Planit nëpërmjet informatorëve publikë
Qyteti i Shkupit
3.2. MASA AFATGJATA PËR ZBATIMIN E ZGJIDHJEVE GJITHËPËRFSHIRËSE
1.
KONCEPT GJITHËPËRFSHIRËS PËR MENAXHIM ME MBETJET KOMUNALE
Masa
Aktivitete (Instrumente)
Institucioni përgjegjës
Themelim i sistemit për menaxhim gjithëpërfshirës me mbetjet komunale
1. Inicim dhe realizim i aktiviteteve që do të sjellin vendosjen e sistemit të plotë të menaxhimit me mbetjet nga faza e parë e mbledhjes deri në fazën finale të prodhimit
Qyteti i Shkupit në bashkëpunim me ndërmarrjet publike, me organizata joqeveritare dhe MAJPH
MËNYRA E FINANCIMIT
Financimi i masave dhe aktiviteteve (instrumenteve) të ndryshme të parashikuara me program realizohet nëpërmjet shumë burimeve si:
- Buxheti i Qytetit të Shkupit, buxhete të komunave në Qytetin e Shkupit si dhe nga mjete të ndërmarrjeve publike
- Mjete nga organizata ndërkombëtare dhe institucione financiare ndërkombëtare (Banka Botërore etj.)
- Forma të partneritetit privat/publik
5.
Ngarkohet Kryetari i Qytetit të Shkupit të përgatisë Raport për realizimin e programit dhe ta dorëzojë pranë Këshillit të Qytetit të Shkupit.
6.
Ky program hyn në fuqi ditën e shpalljes në “Lajmëtari Zyrtar i Qytetit të Shkupit”.